Intensywny rok łemkowskiej „Kyczery”

Ochrona dziedzictwa – warsztaty kamieniarskie na Łemkowynie

Już kolejny rok „Kyczera” była organizatorem warsztatów kamieniarskich połączonych z renowacją kapliczek i nagrobków na cmentarzach łemkowskich. W 2025 roku wolontariusze odnowili nagrobki na cmentarzu w Gładyszowie oraz kapliczkę w Hańczowej (Gmina Uście Gorlickie). Warsztaty prowadził Szymon Modrzejewski ze Stowarzyszenia „Magurycz”, a w prace zaangażowali się wolontariusze m.in. z Wrocławia, Patoki, Krynicy, Nowicy i Hańczowej. Dzięki wspólnemu wysiłkowi udało się ocalić kolejne materialne ślady historii Łemków.
Dofinansowano ze środków Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

„Kyczera” na międzynarodowych scenach

Rok 2025 był wyjątkowy także pod względem liczby zagranicznych występów zespołu. „Kyczera” reprezentowała kulturę łemkowską i polską podczas prestiżowych festiwali folklorystycznych w trzech krajach:
• we Francji – podczas jubileuszowego festiwalu z okazji 100-lecia zespołu Quadrille Sisteronnais – Fanfare du Boumas w Sisteron,
• we Włoszech – na 46. Festival Internazionale del Folklore „Valle di Comino” w Atinie,
• w Turcji – na International Istanbul Büyükçekmece Culture and Art Festival w Stambule, jednym z największych festiwali folklorystycznych na świecie.
Każdy z tych wyjazdów był okazją do prezentacji bogactwa łemkowskiej tradycji w międzynarodowym dialogu kultur.

Pracownia Badań Łemkoznawczych „Kyczery”

W Legnicy nieustannie działa Pracownia Badań Łemkoznawczych „Kyczery”, obejmująca bibliotekę i archiwum. Zgromadzono w niej już ponad 15 tysięcy woluminów – książek, czasopism i map z Polski oraz m.in. Ukrainy, Słowacji i USA. Zbiory obejmują również plakaty, afisze, artykuły prasowe, płyty CD, kasety VHS, tysiące skanów dokumentów oraz archiwalne fotografie dokumentujące dzieje Łemków i Łemkowszczyzny. Wszystkie zasoby są dostępne bezpłatnie dla zainteresowanych.
Dofinansowano ze środków Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Łemkowska Opera „Hołos” na wielkich scenach

Jednym z najważniejszych wydarzeń artystycznych roku była Łemkowska Opera „Hołos”, autorstwa Darii Kuziak – wieloletniej członkini zespołu. Spektakl zaprezentowano na scenach Opery Krakowskiej oraz Muzeum Historii Polski w Warszawie. Ponad 60 artystów stworzyło widowisko, które podczas dwóch pokazów poruszyło niemal 1400-osobową publiczność. Narracja Igora Herbuta nadała całości szczególną wrażliwość, a „Hołos” udowodnił, że kultura łemkowska doskonale wybrzmiewa także na największych scenach.
Kolejny pokaz opery odbędzie się 1 lutego 2026 roku na głównej scenie Narodowego Forum Muzyki we Wrocławiu.
Realizację koncertu w Krakowie dofinansowano ze środków Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu dotacyjnego “Różnorodność Językowa” Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej.
Realizację koncertu w Warszawie Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego,
w ramach programu „Muzyka”, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.

28. Międzynarodowy Festiwal Folklorystyczny „Świat pod Kyczerą”

XXVIII edycja festiwalu odbyła się w dniach 27 czerwca – 6 lipca 2025 r. To było 10 dni pełnych muzyki, tańca i spotkań kultur, w trakcie których odbyły się koncerty galowe, barwne korowody, animacje uliczne, warsztaty w placówkach opiekuńczo-wychowawczych w małych i dużych miejscowościach w tym: Legnicy, Szprotawie, Polanicy-Zdroju, Legnickim Polu, Liścu, Polkowicach, Wołowie, Rudnej i Oleśnicy. A wszystko przy ponad 12 000 publiczności.
Na festiwalowych scenach wystąpiło ponad 300 artystów z 9 krajów: Argentyny, Macedonii Północnej, Gwinei, Portugalii, Kostaryki, Ukrainy, Kosowa, Kanady i Polski.
Międzynarodowy Festiwal Folklorystyczny „Świat pod Kyczerą” to nie tylko scena i występy, ale przede wszystkim wymiana doświadczeń, spotkania ludzi i budowanie międzynarodowych przyjaźni
Zadanie współfinansowano ze środków Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego, Fundacji KGHM i Gminy Legnica.

Wydawnictwa „Kyczery” – kilka lat intensywnej pracy!

Stowarzyszenie „Kyczera” od lat prowadzi bogatą działalność wydawniczą - to wszystko dzięki Jerzemu Starzyńskiemu - prezesowi stowarzyszenia, który jest zaangażowany merytorycznie i redakcyjnie w każdą z publikacji. Tylko w ciągu ostatnich pięciu lat ukazały się m.in.:
• album „Świat pod Kyczerą” (2020)
• dwie książki Mirosławy Chomiak: „Wilk syty i owca cała. Frazeologia języka łemkowskiego” oraz „Słownictwo i słowotwórstwo języka łemkowskiego” (2022),
• dwutomowe wydanie Jerzego Starzyńskiego „Preselyly nas musowo. Listy Łemków z lat 1947–1948” (2022–2023) - a już kończymy prace nad trzecim tomem listów!
• rocznik naukowy „Caryna / Царина” – tom I (2023, blisko 700 stron!) i tom II (2024)
„Caryna / Царина” (czyli „żyzne pole”) to najnowsze i wyjątkowe wydawnictwo – rocznik naukowy poświęcony historii, kulturze, językowi, literaturze i sztuce Łemków. Nad jego poziomem czuwa Rada Naukowa złożona z uznanych badaczy, w tym osób pochodzenia łemkowskiego. W tomach publikowane są archiwalia „Kyczery”, relacje z wydarzeń naukowych i kulturalnych, recenzje, sylwetki twórców oraz opisy realizowanych projektów.
Zakończono już prace nad III tomem „Caryny” (2025), który przyniesie artykuły naukowe, źródła, wspomnienia, reminiscencje, sprawozdania i kronikę ważnych wydarzeń dla społeczności łemkowskiej.
Dofinansowano ze środków Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

Działalność artystyczna i bieżąca

Grupy dziecięce, młodzieżowe i dorosłe „Kyczery” zaprezentowały się na wielu scenach przy licznej publiczności – zarówno w Polsce jak i zagranicą. Co więcej dorosła grupa wokalna zaprezentowała się na pierwszych koncertach, a dorosła grupa taneczna rozpoczęła próby nad repertuarem. Oprócz regularnych prób wszystkich grup zespołu odbyły się aż cztery zgrupowania dla poszczególnych grup. Stale prowadzono prace nad strojami, aby w miarę możliwości na bieżąco odpowiadać na potrzeby stale rosnącej liczby członków zespołu. Nie zapominano przy tym nad działaniami administracyjno-księgowymi pozwalającymi nad prawidłowym prowadzeniem stowarzyszenia.
Dofinansowano ze środków Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

Rok 2026 „Kyczera” powita z wyjątkową energią – będzie to bowiem 35-lecie działalności zespołu, które zapowiada się jako kolejny ważny rozdział w historii tej jednej z najaktywniejszych instytucji kultury łemkowskiej w Polsce.